kuruluşun bütünsel yönetim sisteminin ayrılmaz bir parçası haline gelmesi için “ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi Standardı” bir yönetim modeli olarak yayınlanmıştır.
Ürünün, hammaddeden başlayıp nihai ürün haline getirilerek müşterilere sunulmasına kadar geçen sürecin her aşamasında çevresel faktörlerin belirlenmesi ve bu faktörlerin gerekli muayeneler ve önlemler ile kontrol altına alınarak çevreye verilen zararın en aza indirilmesini sağlayan bir istemin kurulmasını tarif eden ve Uluslararası Standartlar Organizasyonu tarafından yayınlanmış olan standartlar serisidir. Kısaca; ISO 14000 Çevre Yönetim Sistemi özünde doğal kaynak kullanımının azaltılması, toprağa, suya, havaya yani tabiata verilen zararların minimum düzeye indirilmesini amaçlayan risk analizleri tabanında kurulan bir yönetim modelidir.
ISO 9001 standardından yola çıkılarak yayımlanan ISO 14001, dünya pazarına kısa zamanda önemli bir rekabet unsuru olarak yansımıştır. Türkiye'de de birçok kuruluş, bu standardın gereklerini yerine getirmekle birlikte, tedarikçilerine de bu yönde yaptırım uygulamaktadır.
ISO 14000 bir ürün standardı değil sistem standardıdır ve ne üretildiğinden ziyade, nasıl üretildiği ile ilgilenir. Çevre performansının izlenmesi ve sürekli iyileştirilmesi temeline dayanır. ISO 14001 standardının gereklerini yerine getiren bir kuruluş, çevre faktörlerine ilişkin olarak ilgili mevzuat ve kanunlar tarafından tanımlanmış koşullara uyma yükümlülüğünün ötesinde, kirliliğin önlenmesini de taahhüt etmek durumundadır.
Bu standart çerçevesinde kuruluş, faaliyetlerinin çevre üzerinde yaratabileceği etkiyi belirlemek ve yönetmek durumundadır. Türkiye'de faaliyet gösteren uluslararası kuruluşlarda da çevre yönetim sistemi uygulaması yaygındır. Burada genellikle amaç, değişik ülkelere yayılmış olan birimlerin çevre uygulamalarını daha kolay kontrol ederek merkezden belirlenmiş kriterlere ve yerel kanunlara uyulduğundan emin olmak ve firmanın çevreci imajını korumaktır.
ISO 14001 standardı, kuruluş nezdinde yerel kanunların uygulanmakta olduğunun da takipçisidir. Ülkemizde 1983 yılında yürürlüğe giren Çevre Kanunu, 1986 yılından bu yana yayımlanmaya devam eden yönetmelikler ile desteklenmektedir. Bunlar ekolojik dengenin korunabilmesi, havada, suda ve toprakta kirlilik ve bozulmaların önlenmesi için kuruluşların uymakla yükümlü olduğu hususları belirlemektedir.
ISO 14001 Danışmanlık Süreci Aşamaları
ISO 14001’in Faydaları
ISO 14001 Danışmanlık Süreci Aşamaları
Firma ziyareti ile bir değerlendirme yapılması ve teklif hazırlanması
İlgili standarda ait bilgiler verilmesi ve Yönetim temsilcisi ile Kalite sorumlusunun belirlenmesi
Organizasyon şemasının yeniden yapılandırılması, görev yetki ve sorumluluklarının belirlenerek Organizasyon El Kitabının hazırlanması
Kalite politikası ve kalite hedeflerinin belirlenmesi
Planlamanın yapılması, temin programı hazırlanması ve Kalite eğitimlerinin gerçekleştirilmesi
Dokümantasyonun hazırlanması, incelenmesi ve yürürlüğe konulması
İlgili birimlere bağlı oldukları dokümantasyon eğitimi verilmesi
Müşteri memnuniyeti ve personel memnuniyeti ölçme parametrelerinin belirlenmesi, ölçümlerin gerçekleştirilerek istatistiksel olarak değerlendirilmesi
Sürekli iyileştirme planlarının yapılması
İç tetkikçi eğitimi verilmesi ve iç tetkik planlarının yapılması, gerçekleştirilen iç tetkik sonuçlarının değerlendirilmesi
Gerekli düzeltici ve önleyici faaliyetlerin yapılması
Yönetimin gözden geçirme toplantılarının yapılması
Kalite El Kitabının hazırlanması
Belgelendime kuruluşuna müracaat
Proje Öncesi Çalışmalar :
Proje öncesinde firma ile yapılan bire bir görüşme neticesinden, proje amacı, kapsamı, sınırları, projeden beklentiler, proje süresi vb. bilgiler toplanır. Daha sonra gerekli görülürse işletme ve proje ile ilgili alanlar gezilip yetkili kişiler ile görüşülerek kuruluşun kaynakları, süreçleri, dış kaynakları vb. gibi ayrıntılı bilgiler elde edilir.
Elde edilen bilgilere dayanılarak, eğitim ve danışmanlık hizmeti ihtiyaçları belirlenir. Danışmanlık hizmetiniin kapsamını içeren detaylı bir teklif hazırlanarak sunulur. Karşılıklı anlaşma neticesinde proje başlatılır.
Mevcut Sistemin Analizi:
Firmanın kaynakları, amaçları, pazardaki durumu, gelişme ve iyileştirme ihtiyaçlarının belirlenmesi için Mevcut Durum Analizi yapılır. Projenin amacı ve kapsamına uygun olarak; insan kaynaklarının durumu ve mevcut bilgisayar sistemi ve ilgili alt yapı incelenir. Müşteri firmanın genel olarak süreçleri, ekipman yönetimi, yerleşim biçimi, depo yönetimi, kullanılan dokümanlar, kayıtlar ve formlar incelenir.
Kalite Yönetim Sistemi oluşturma planının Yapılması:
Mevcut sistemin analizinin yapılması, kurum ihtiyaçlarının ve beklentilerinin tespitinden sonra en verimli sistemi en kısa zamanda ortaya çıkarmak için bir temin planı oluşturulur. Bu plan sürekli gözden geçirilir ve gerekli görülürse güncellenir.
Eğitim Hizmetleri
Eğitim faaliyetleri tüm proje boyunca sürmekte, çalışmalar esnasında yoğun bilgi aktarımı yapılmakta, uygulamaya konacak konuların esası üzerinde durulmaktadır.
Kurulan sistemin ne olduğunun, amacının ve işleyişinin nasıl olacağının eğitimleri tüm kuruma verilir. Bunun yanı sıra ilgili düzeyde ve roldeki çalışana gerekli eğitimler planlanır ve verilir.
Kalite Yönetim Sisteminin Kurulması:
Organizasyon, koordinasyon, uygulama ve iç denetim aşamalarını kapsayan bu süreçte sistem inşa edilir. Sistemin yöneticileri ve uygulayıcıları olacak çalışanların katılımının sağlanmasıyla, kurumun kendi dinamiklerine göre sistem kurulur. Gerekli iç denetimler sürekli yapılır ve raporlar üst yönetime iletilir.
Belgenin Alınması:
Belgelendirme için başvuruda bulunulduktan sonra, başvurunun yapıldığı kuruma bağlı olarak denetimciler, denetim zamanını belli bir süre önceden bildirirler. Denetim sonucu, ISO 14001 Çevre Yönetim sistem belgesini almaya hak kazanırsınız.
ISO 14001’in Faydaları 
Şirket faaliyetlerinin çevreye olan etkisi ve çevre riskleri belirlenerek kontrol edilebilir ve bu sayede çevreyi olumsuz etkileyen unsurlar azaltılır.
Çevre etkilerinden kaynaklanan maliyetler düşer.
Çevre ile ilgili yasalara ve mevzuata uyum sağlanır.
Acil durumlarda meydana gelebilecek çevre etkileri azaltılır veya tamamiyle ortadan kaldırılır.
Etkin acil durum planlaması ile sigorta primlerinde düşüş sağlanır.
Yasal kurumlara karşı, mevzuat ve yönetmeliklere uyulduğu dökümante edilmis çevre yönetim sistemi ve ISO 14001 Belgesi ile gösterilebilir.
Gerek ulusal, gerekse uluslararası arenada tanınmışlık sağlanarak kuruluşa prestij kazandırır.
Şirket personeline verilen eğitimler sayesinde çalışanlarda çevre bilinci artar.
Çevreye zarar vermeyen bir işletmede çalışmak, çalışanları motive etmesi.
Personel iletişim, motivasyon ve sadakatinde artış.
Tüketicinin çevre ile ilgili beklentilerine cevap verilir ve bilinçli tüketicilere erişebilme ve onları kazanma sansı artar.
Kaynakların etkin kullanılır (enerji, su, vb. tasarrufu sağlanır).
Müşteri memnuniyeti ve firmanın toplum nezdinde güveninin artması.
Çevreye bırakılan atıklar azalmakla birlikte, atıkların daha etkin olarak geri kazanımı da sağlanır.
